Fractievoorzittersoverleg

maandag 11 november 2019 19:00 - 21:00
Locatie:
Raadzaal
Voorzitter:
J.A. de Boer MSc
Toelichting:

Openbaar fractievoorzittersoverleg

Agendapunten

  • 1

    Besluit
    N.v.t.

    De voorzitter schetst in grote lijnen het proces. De gemeenteraad heeft de heer W. de Jong gevraagd voor:

    • het begeleiden van het informatieproces;
    • de aanpak voor het herstel van de bestuurlijke verhoudingen in de gemeente Buren.
      Het verslag van bevindingen van de heer De Jong bevat drie onderdelen:
    1. de aanleiding, opdracht en verantwoording over het proces en de aanpak;
    2. de analyse en advies over de bestuurlijke verhoudingen en omgangsvormen;
    3. de analyse en advies over het te vormen college.
      Bij het onderdeel bestuurlijke verhoudingen en omgangsvormen adviseert de heer De Jong aan de burgemeester het voortouw te nemen om gesprekken en trainingen te entameren.
      Hij stelt de heer De Jong in de gelegenheid zijn advies toe te lichten.
  • 2
  • 3


    Besluit
    N.v.t.

    De heer De Jong geeft een toelichting op zijn bevindingen en op zijn adviezen. De opdracht die hij van de gemeenteraad kreeg, bestond uit twee delen: onderzoek doen naar de mogelijkheden voor samenwerking tussen de partijen in de gemeenteraad én de bestuurlijke verhoudingen onder de loep nemen.

    ‘Bestuurlijk Buren moet zich schamen, deze gemeente is onbestuurbaar’.
    Deze analyse is gebaseerd op informatie uit de gevoerde gesprekken en voor een deel uit eigen waarneming, al dan niet via (social) media.
    Puntsgewijs is er in Buren sprake van:
    • verziekte verhoudingen tussen een aantal hoofdrolspelers in raad en college;
    • een veenbrand van ergernissen over gedrag en bejegening van elkaar van bepaalde personen in raad en college;
    • een behoorlijk aantal vastlopende en hoogoplopende conflictdossiers (voorbeelden: zondagsopening, breedband en sporthal);
    • veelvuldig harde op de persoon gerichte kritiek;
    • een veel minder sterk ontwikkeld nhoudelijk debat in de raad;
    • op de persoon gerichte communicatie over elkaar op (social) media;
    • wantrouwen tussen (delen van de) raad en (leden van het) college;
    • wantrouwen tussen (bepaalde) raadsleden onderling;
    • een als onveilig ervaren politieke context (‘je weet niet wat je aan elkaar hebt’ ‘Er wordt geregeld geciteerd uit besloten gesprekken’);
    • dat men elkaar weinig gunt, zowel in raad onderling als in college;
    • weinig bereidwilligheid om te luisteren naar elkaar; het oordeel staat vaak vooraf al klaar;
    • als minachtend ervaren uitspraken naar elkaar in de raad en tussen raad en college (‘ze begrijpen de grote uitdagingen van de gemeente niet’; ‘voorstel is een puinhoop’; ‘geen visie’; ‘de raad ziet het fout’);
    • sommigen in de raad en het college zijn belerend en betweterig naar elkaar;
    • geen goede collegiale verhoudingen in het college;
    • gebrek aan leiderschap ervaren in de coalitie;
    • binnen het college van non-interventiegedrag;
    • gebrek aan leiderschap in het college;
    • tanend en aangetast gezag van de burgemeester in raad en college;
    • directe interventies door wethouders in organisatie buiten ambtelijke leiding om.
    en…..
    • de vijfde bestuurscrisis in 17 jaar (‘Binnenlands Bestuur’).

    Kortom, er is het nodige aan de hand in Buren volgens de gesprekspartners van de heer De Jong. Uiteraard wordt de zwaarte van deze waarnemingen verschillend beleefd en verschillend geduid. Hij constateert dat er geen helder besef van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is voor het algemeen belang in het geneentebestuur van Buren.

    Wat de bestuurlijke verhoudingen betreft, adviseert hij de raadsleden te investeren in de persoonlijke verhoudingen en in het samen gemeentebestuur zijn van Buren.
    Het advies op het gebied van samenwerking is het onderzoeken van de mogelijkheden om te komen tot een meerderheidscoalitie van Gemeentebelangen Buren, PCG en CDA. Als veruit de grootste partij is het niet meer dan logisch dat Gemeentebelangen Buren deel van een coalitie uitmaakt. De PCG kan daar als middelgrote partij bij aansluiten. Ten slotte kan het CDA een brugfunctie vervullen.
    Verder adviseert de heer De Jong om te kiezen voor nieuwe wethouders: 'Begin met een schone lei.'

    Reactie fracties
    De PCG constateert dat er een zware wissel wordt getrokken op de raad en sprake is van een harde les. De bevindingen en adviezen worden herkend. De fractie ziet uit naar de voorstellen van de burgemeester voor wat betreft de bestuurlijke verhoudingen.

    Het CDA geeft aan dat sprake is van een herkenningsschets. Alle partijen - raad, college en organisatie - moeten zaken oppakken. De voorstellen van de burgemeester worden met belangstelling tegemoet gezien.

    De VVD dankt de heer De Jong voor de rapportage. De fractie wijst erop dat er ook veel is bereikt in het afgelopen anderhalf jaar. Zij wil graag aan de slag en het gesprek voeren over de 6 strategische opgaven en over de bestuursstijl.

    De PvdA geeft aan dat sprake is van een herkenbare spiegel: 'We moeten met zijn allen proberen de puzzel te leggen. We moeten nu aan de slag.' De fractie hoopt dat iedereen zich aangesproken voelt. Zij benadrukt dat in het huidige coalitieakkoord ook elementen van oppositiepartijen waren opgenomen. De PvdA verwacht dat er nu niet opeens een geheel andere koers komt. De fractie omarmt het cultuurtraject en is van oordeel dat de 6 strategische opgaven snel opgepakt moeten worden. Daar moet een goede werkvorm voor worden ontwikkeld. Dat geldt eveneens voor de veranderagenda.

    Mevrouw Van Dam sluit zich aan bij de woorden van de PCG en het CDA. Zij heeft de rapportage als pijnlijk ervaren. Er zijn in het proces ook personen beschadigd. Zij benadrukt dat het vooral gaat om de uitvoering van taken en rollen, samenwerking en begrip.

    Gemeentebelangen is verheugd dat de partijen zich uitspreken. De fractie herkent zich grotendeels in de rapportage. Het is nu zaak om op korte termijn aan de slag te gaan met het cultuurtraject. Er mag geen energie verloren gaan.

    D66 onderstreept dat met het advies bestuurlijk Buren een draai om de oren krijgt. De fractie wijst erop dat het vervolgproces wel zorgvuldig moet zijn. D66 omarmt de noodzaak van een te doorlopen cultuurtraject.

    De Partij voor de Dieren constateert dat sprake is van een diep trieste situatie die de afstand tot inwoners alleen maar groter maakt. De omschreven situatie is niet nieuw voor de PvdD. De fractie vindt het jammer dat de kiezer zich niet tussentijds mag uitspreken.

    De voorzitter concludeert dat de bevindingen en de adviezen rondom het bestuurlijk traject pijnlijk zijn. De gemeente Buren moet wel door. Hij zal zo spoedig mogelijk met voorstellen komen. Een eerste mogelijkheid daartoe is het reguliere fractievoorzittersoverleg van 19 november 2019.

    De heer De Jong geeft een toelichting op zijn formatieadvies. Hij geeft hierbij een aantal tips:

    • werk aan het verbeteren van de verhoudingen;
    • werk de 6 strategische opgaven verder uit;
    • zorg voor een duidelijk uitvoeringsprogramma bij het nieuw op te stellen akkoord (wie, wat, wanneer);
    • betrek de raad op een goede manier, gun elkaar iets.

    Tenslotte herhaalt hij zijn advies op het gebied van samenwerking: het onderzoeken van de mogelijkheden om te komen tot een meerderheidscoalitie van Gemeentebelangen Buren, PCG en CDA. Als veruit de grootste partij is het niet meer dan logisch dat Gemeentebelangen Buren deel van een coalitie uitmaakt. De PCG kan daar als middelgrote partij bij aansluiten. Ten slotte kan het CDA een brugfunctie vervullen.
    Verder adviseert hij om te kiezen voor nieuwe wethouders: 'Begin met een schone lei.'

  • 4

    Besluit
    De fractievoorzitters wijzen de heer Van Alfen aan als formateur.

    De heer Van Alfen geeft aan dat hij namens Gemeentebelangen de formateursrol wil vervullen. Gemeentebelangen is ook de grootste partij in de gemeenteraad. Hij zal de partijen tussentijds, voor zover mogelijk, informeren over de stand van zaken.
    Hij stelt zich voor om bij alle partijen informatie op te halen die van belang kan zijn voor het informatieproces.

    De PCG ziet uit naar de gesprekken met Gemeentebelangen en het CDA. De fractie gaat akkoord met de aanwijzing van de heer Van Alfen als formateur.

    Het CDA wil de voorgestelde optie onderzoeken. Van belang is dat iedere partij wordt betrokken. Het CDA wil graag een brugfunctie vervullen.

    De VVD wenst de genoemde partijen veel succes. Het is een begrijpelijk advies. De rol van het CDA hierbij is wellicht wat verrassend. De VVD is zelf voorstander van een zakencollege/breed raadsprogramma. De fractie hoopt dat de samenwerking tussen alle partijen wordt voortgezet. Er is sprake van grote uitdagingen en verantwoordelijkheden. Bij de formatie moet dit nadrukkelijk aan de orde komen.

    Voor de PvdD is sprake van een weinig verrassend advies. De fractie had zich wat anders voorgesteld, namelijk een zakencollege of een breed raadsprogramma. De PvdD ziet in de bevindingen en advies aanleiding voor een gemeentelijke herindeling.

    D66 vindt het advies niet echt vernieuwend. De fractie had liever een raadsbreed programma gezien. Zij is benieuwd naar de wethouderskandidaten. D66 gaat ervan uit dat het advies op dit onderdeel wordt uitgevoerd. Zij verzoekt de formateur de partijen tussentijds goed te informeren.

    Mevrouw Van Dam onderschrijft het advies en wenst de partijen veel succes.

    Gemeentebelangen zegt toe de partijen tussentijds te informeren over de stand van zaken. Hij roept de partijen op om onderwerpen en aangelegenheden bij hem in te dienen c.q. aan de orde te stellen.

  • 5

    Besluit
    N.v.t.

    De burgemeester dankt de heer De Jong voor zijn adviezen en toelichtingen. Hij wijst erop dat het vervolgproces zorgvuldig moet verlopen. Hij stelt vast dat de bevindingen en adviezen van de heer De Jong nu openbaar zijn geworden.

    Hij sluit de vergadering om 20.15 uur.